عزيز الله بيات

396

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

هند ، وارد صحنه و عازم كاليكوت شد . در سال 1505 م . فرانسيسكو دالميدا « 1 » به ساحل مالايا اعزام شد و به مجرد رسيدن به هندوستان ، در كوشن كودتايى ترتيب داد و شخص ديگرى را به جاى راجه به تخت نشاند و بدين سبب كوشن يك دولت تابع پرتغال شد . بعد از مدتى به ليسبون احضار شد كه در راه بازگشت در درگيرى با بوميان حوالى دماغهء اميدنيك كشته شد . جانشين او آلفونسو دالبوكرك « 2 » نام داشت كه يكى از چهره‌هاى درخشان تاريخ استعمار پرتغال است . در سال 1510 م . بندر گوآ واقع در ساحل غربى هندوستان را تصرف كرد . مانوئل تا سال 1521 م . سلطنت كرد . مهمترين آرزوى وى وحدت شبه جزيره ايبرى بود ( پرتغال و اسپانيا ) به همين جهت از ايزابل وارث زوج پادشاهى اسپانيا خواستگارى كرد ليكن ايزابل پاسخ داد اگر مانوئل مىخواهد با او ازدواج كند قبلا بايد همهء يهوديان را از كشورش اخراج كند . مانوئل اين وعده را داد و به دنبال آن تراژدى وحشتناكى نظير آن‌چه در اسپانيا روى داده بود در پرتغال آغاز گشت . يهوديان از پناه قانون اخراج شدند و اموالشان مصادره شد . بعد از مرگ ايزابل ، مانوئل ديگر نمىتوانست بر آراگون و كاستيل و سرزمينهاى مستعمرهء آنان سلطنت كند . در سال 1501 - 1502 م . آمريكو وسپوچى « 3 » به مصب رودخانه ريودولابلاتا رسيد . در سال 1513 م . با لبوآ فاتح اسپانيا ، تا اقيانوس كبير كه قبل از او چشم هيچ اروپايى به آن نيفتاده بود پيشروى كرد . سرانجام در سال 1520 م . ماژلان دريانورد پرتغالى با سه كشتى از تنگهء ماژلان گذشت و راه اقيانوس كبير را در پيش گرفت و در سال 1521 م . به جزاير فيليپين رسيد و چون در اختلاف بوميهاى اين جزيره دخالت كرد ، در آنجا كشته شد . در اين سفر ماژلان و همراهانش موفق شدند كره زمين را دور بزنند و در حقيقت اين اولين گردش دور دنيا بود و عملا كرويت زمين به اثبات رسيد . واسكودوگاما كه در سال 1497 م . رهسپار دماغه سبز شده بود ، در سال 1499 م . به ليسبون رسيد . بعد از درگذشت مانوئل سوم پسرش ژان سوم به سلطنت نشست ( 1521 - 1557 م . ) .

--> ( 1 ) . Francisco D'almeida ( 2 ) . Alphonso D'albuquerque ( 3 ) . Americo Vespocci